300270
/jord-skog-jakt-og-fiskeri/statistikker/stjord/aar
300270
statistikk
2018-03-21T08:00:00.000Z
Jord, skog, jakt og fiskeri
no
stjord, Strukturen i jordbruket, gardsbruk, bønder, melkeprodusentar, kjøttprodusentar, kornprodusentar, jordbruksareal, husdyr, jordbruksareal etter bruk (for eksempel til korn, poteter, eng)Jordbruk, Jord, skog, jakt og fiskeri
true

Strukturen i jordbruket

Oppdatert

Neste oppdatering

Foreløpig ikkje fastsett

Nøkkeltal

2,1 %

færre jordbruksbedrifter

Strukturen i jordbruket
2017Prosent endring fra
2016 - 20172007 - 2017
Jordbruksbedrifter i alt40 269-2,1-19,4
Enkeltpersonføretak38 216-2,1-18,6
Andre selskapsformer2 053-1,5-31,5
Jordbruksareal i drift, dekar9 840 9580,0-4,6
Fulldyrka jord, dekar8 038 806-0,5-6,2
Jordbruksareal per jordbruksbedrift, dekar244,42,218,2
Jordbruksbedrifter med ymse husdyrslag
Ku12 809-1,3-32,5
Sau over 1 år14 6361,3-11,5
Svin i alt2 2730,6-27,8
Høner2 058-0,4-2,0
Jordbruksbedrifter som dyrkar ymse vekstar
Korn og oljevekstar til mogning10 899-2,7-27,7
Potet1 701-9,4-53,7
Eng til slått og beite31 447-2,6-17,8

Sjå fleire tabellar om emnet

Tabell 1 
Husdyr

Husdyr
201720162015201420132012201120102009200820072006200520042003
Hestar27 97729 93031 69433 11734 45236 34036 42436 71235 62534 38732 94631 15430 01929 02928 531
Storfe i alt861 012872 145853 327840 000853 655861 924864 139874 529878 134891 170905 515922 976933 698943 208956 916
Kyr309 261307 307303 048299 876303 897306 582305 239308 316306 288311 520314 309318 458320 837325 368329 698
Mjølkekyr216 246221 485224 298223 997228 895233 257233 347238 442239 637248 283253 364259 084265 186271 970278 137
Ammekyr93 01585 82278 75075 87975 00273 32571 89269 87466 65163 23760 94559 37455 65153 39851 561
Sauer i alt2 393 3482 477 4002 380 4912 287 4102 273 9412 229 7342 300 4712 308 2912 289 8622 250 4712 267 1342 360 0622 423 0412 466 9652 481 073
Sauer under 1 år1 422 4381 522 8041 462 1501 401 3111 362 4841 324 1281 380 0481 385 7721 382 2991 352 5871 372 6511 431 5761 468 3031 500 4571 494 434
Sauer over 1 år970 910954 596918 341886 099911 457905 606920 423922 519907 563897 884894 483928 486954 738966 508986 639
Geiter i alt62 37168 64667 00764 36164 12865 68367 23267 48568 27369 46771 98772 20773 05171 84372 393
Mjølkegeiter30 40634 98233 70231 51533 06435 15435 47636 65037 95938 85341 16142 36544 53245 09545 692
Svin i alt811 047854 005848 813842 484851 058855 704854 334850 383845 019828 243837 892836 426824 237825 548790 717
Alssvin94 23492 58095 77194 67096 86296 59697 26397 586100 95499 61899 216102 483100 747100 88697 106
Alspurker94 23490 55192 31892 65294 78494 04595 13295 01298 09096 89297 21899 74498 69998 65994 731
Alsråner...2 0293 4532 0182 0782 5512 1312 5742 8642 7261 9982 7392 0482 2272 375
Andre svin716 813761 425753 042747 814754 196759 108757 071752 797744 065728 625738 676733 943723 490724 662693 611
Høner4 314 1184 339 1004 331 2094 245 6114 168 2804 019 0463 892 8613 952 8573 897 0493 668 4353 542 0943 362 9693 415 0793 528 5053 265 644
Livkyllingar1 029 0931 553 5321 551 6121 540 7941 473 9881 062 4831 195 664966 7831 444 8471 280 1371 386 6411 318 7841 298 4681 410 7011 205 364
Slaktekyllingar14 480 23713 918 81214 583 62416 565 06615 974 60714 406 44211 782 41511 854 14813 159 33613 099 62312 606 07510 840 7188 881 7368 039 6318 108 441

Tabell 2 
Dyretal per jordbruksbedrift med vedkomande husdyr, etter fylke og bruksstorleik

Dyretal per jordbruksbedrift med vedkomande husdyr, etter fylke og bruksstorleik
StorfeSauer over 1 årMjølkegeiterAlssvinSlaktesvinHøner
I altKyr i altMjølkekyrAmmekyr
200746,117,618,511,556,082,556,5173,81 885,1
200848,418,619,812,057,786,160,6182,91 982,9
200949,619,020,512,560,888,763,6196,42 100,8
201051,720,021,413,462,491,266,6209,62 140,1
201153,220,622,114,062,894,171,2217,82 198,1
201255,221,523,414,462,3100,274,9230,02 221,7
201356,322,024,114,863,3103,076,6229,82 147,5
201457,722,524,615,461,7109,480,8235,32 101,8
201559,823,325,516,063,5110,983,6232,62 096,4
201661,923,926,116,865,3115,583,0227,32 100,2
201762,925,127,417,768,0110,685,9232,92 162,5
 
2017
Østfold76,330,139,120,138,3-66,4273,64 234,4
Akershus og Oslo72,529,134,022,545,9-79,9246,41 785,1
Hedmark70,928,426,725,572,979,295,5321,73 528,5
Oppland63,725,324,920,578,990,382,4229,31 519,1
Buskerud56,624,325,521,177,1100,171,164,71 325,0
Vestfold79,433,040,525,242,0-74,9289,12 597,0
Telemark43,119,524,816,558,7101,399,4186,01 404,2
Aust-Agder43,218,622,814,253,8-61,3153,31 714,3
Vest-Agder51,520,722,615,348,0-128,2157,5425,7
Rogaland74,728,733,815,779,4126,4108,1236,74 539,8
Hordaland39,917,721,39,845,384,651,9116,7671,7
Sogn og Fjordane42,618,119,99,452,2107,150,1149,4696,5
Møre og Romsdal60,324,627,913,957,1152,943,0159,0992,9
Sør-Trøndelag (-2017)66,125,728,415,789,924,042,3130,92 154,0
Nord-Trøndelag (-2017)78,929,230,620,777,091,793,6262,43 929,9
Nordland65,024,727,116,692,4131,3106,9246,3593,6
Troms - Romsa53,922,523,814,198,6122,244,2131,3536,8
Finnmark - Finnmárku67,829,129,815,084,1-43,0128,5560,0
Jordbruksareal i drift
- 49 dekar54,025,140,98,226,097,7134,3249,53 549,6
50 - 99 dekar24,912,119,36,837,876,450,6141,4569,2
100 - 199 dekar30,913,616,010,260,897,765,2193,81 222,8
200 - 299 dekar45,518,519,614,688,0121,077,6190,81 796,1
300 - 499 dekar68,226,627,519,8109,9143,681,2256,32 251,6
500 dekar og mer124,344,544,229,9130,1173,693,1296,03 974,8

Tabell 3 
Jordbruksareal per jordbruksbedrift, etter fylke.

Jordbruksareal per jordbruksbedrift, etter fylke.
201720162015201420132012201120102009200820072006200520042003
Hele landet244,4239,2234,7229,4225,8221,7219,0215,8212,7209,8206,7202,0195,4187,3178,7
2017
Østfold334,6333,9327,0321,8313,0307,8301,2297,7293,3288,2285,4280,1276,1266,0257,4
Akershus og Oslo366,8361,2355,9350,7345,8336,6327,1321,5316,8314,6311,3302,4293,5283,1274,0
Hedmark333,7323,6313,9305,3301,1294,0287,1281,8275,8268,4262,7255,9247,5236,1226,9
Oppland224,6219,9214,8209,0205,2202,6200,0198,9196,5194,2192,7188,6185,4178,6171,5
Buskerud235,2231,3225,5223,3221,6219,0218,3215,0214,9210,1204,2196,7188,0179,3169,0
Vestfold291,4285,1277,4274,1268,6261,3257,9253,8247,7245,0240,6232,8225,0219,8212,2
Telemark173,4172,3168,9165,3163,5159,5157,6155,8155,4156,8154,3149,8144,2136,3128,5
Aust-Agder161,4160,2161,8159,5159,4158,3157,4152,8154,7156,6152,6149,7142,4137,3127,4
Vest-Agder173,1169,8168,0164,7162,1159,3162,4159,0161,0162,0158,2158,3150,5143,6133,0
Rogaland238,3234,6230,1223,2220,7216,7215,0210,6206,3203,5199,9195,9188,4181,3177,4
Hordaland131,9129,4128,1126,4125,6125,2126,4125,5124,1121,3120,9120,6114,3108,7101,4
Sogn og Fjordane148,6145,2143,6141,4139,0137,3136,8135,5133,7132,7129,3124,7120,9115,8109,9
Møre og Romsdal210,9203,2200,5194,3193,4190,0188,2187,0183,2181,0177,4171,9166,6159,4151,7
Sør-Trøndelag (-2017)265,4257,6252,4248,0244,7240,0236,6233,2227,6226,0220,9216,8211,5203,3193,9
Nord-Trøndelag (-2017)287,3279,7273,0265,1258,4253,0249,3245,2240,7237,6233,8231,1224,5217,1208,1
Nordland269,6258,8254,5245,2238,6232,4228,8225,4224,6221,8224,1218,7211,8202,2190,7
Troms - Romsa269,4256,6255,3241,3235,6226,3228,5220,6215,5211,6204,4199,0189,9182,2169,4
Finnmark - Finnmárku307,2295,7289,3286,9285,1281,0270,6255,6264,0251,1251,0244,9232,1228,1218,0

Tabell 4 
Jordbruksbedrifter etter storleiken på jordbruksareal i drift og fylke

Jordbruksbedrifter etter storleiken på jordbruksareal i drift og fylke
Jordbruksbedrifter i alt- 49 dekar50 - 99 dekar100 - 199 dekar200 - 299 dekar300 - 499 dekar500 dekar og mer
200358 2318 21112 23018 66910 4046 4242 293
200455 5077 04711 24317 75410 3546 6312 478
200553 0036 41110 14116 76410 1866 8172 684
200651 2185 9989 59715 9019 8366 9632 923
200749 9356 1718 87515 1959 5347 0643 096
200848 8256 2138 66014 4819 1987 0313 242
200947 6886 2738 36313 8678 7976 9883 400
201046 6246 2448 11513 4408 4446 8573 524
201145 6126 0607 99212 9298 2446 7703 617
201244 7946 1437 80612 5047 9526 6743 715
201343 7265 9977 56712 0607 6926 5393 871
201443 0225 9767 42711 6797 4046 4904 046
201542 0185 5107 32811 4497 1576 3854 189
201641 1215 3727 14311 0286 9676 3054 306
201740 2695 3766 72610 6596 7606 2834 465
 
2017
Østfold2 186206241509392403435
Akershus og Oslo2 053192245469312365470
Hedmark3 142325388665524607633
Oppland4 4304407431 390850658349
Buskerud2 153250433615345275235
Vestfold1 380193212375178198224
Telemark1 39028736837514212197
Aust-Agder696185137176927333
Vest-Agder1 07623523526913714753
Rogaland4 1766085681 067776731426
Hordaland3 09683683879135520769
Sogn og Fjordane2 87648570897843421853
Møre og Romsdal2 560334493700456395182
Sør-Trøndelag (-2017)2 771223395751545536321
Nord-Trøndelag (-2017)3 022269320729605667432
Nordland2 072205242511409431274
Troms - Romsa89268125228158197116
Finnmark - Finnmárku298353561505463

Tabell 5 
Jordbruksbedrifter i alt og jordbruksbedrifter etter brukartype.

Jordbruksbedrifter i alt og jordbruksbedrifter etter brukartype.
Jordbruksbedrifter i altMed personleg brukarMed upersonleg brukar
I altAnsvarleg selskapAS, institusjon o.l.
1Omfattar i hovudsak samdrifter med mjølkeproduksjon.
2Omfattar i hovudsak jordbruksbedrifter med hagebruk.
200553 00350 4762 5272 184343
200651 21848 4172 8012 429372
200749 93546 9392 9962 582414
200848 82545 6793 1462 667479
200947 68844 6523 0362 533503
201046 62443 7662 8582 379479
201145 61242 9392 6732 164509
201244 79442 3032 4911 994497
201343 72641 3312 3951 902493
201443 02240 7302 2921 795497
201542 01839 7672 2511 704547
201641 12139 0372 0841 546538
201740 26938 2162 0531 467586
 
2017
Østfold2 1862 107795425
Akershus og Oslo2 0531 963903555
Hedmark3 1423 0181248935
Oppland4 4304 19923119041
Buskerud2 1532 0531005149
Vestfold1 3801 298823151
Telemark1 3901 334562234
Aust-Agder696664321517
Vest-Agder1 0761 023533320
Rogaland4 1763 92525119655
Hordaland3 0962 9561409842
Sogn og Fjordane2 8762 74513110625
Møre og Romsdal2 5602 39616413529
Sør-Trøndelag (-2017)2 7712 6381339439
Nord-Trøndelag (-2017)3 0222 83418816127
Nordland2 0721 94512710522
Troms - Romsa892846462917
Finnmark - Finnmárku29827226233
Jordbruksareal i drift
0 dekar11 1529941588672
1 - 4 dekar216413331328
5 - 49 dekar4 0603 780280138142
50 - 99 dekar6 7266 49922714384
100 - 199 dekar10 65910 37328620779
200 - 299 dekar6 7606 54022016654
300 - 499 dekar6 2836 00427923247
500 dekar og mer4 4653 89357249280

Tabell 6 
Jordbruksareal etter bruken. Dekar

Jordbruksareal etter bruken. Dekar
2017201620152014201320122011201020092008200720062005200420032002
Jordbruksareal i drift9 840 9589 836 6089 860 3559 867 6799 871 4289 928 6349 989 18710 059 85710 142 87410 244 88310 320 19810 344 60710 354 23610 397 28810 403 85610 466 217
Fulldyrka jord8 038 8068 081 5808 101 6278 111 3458 107 5158 163 2888 223 6378 301 4648 394 8108 493 5108 574 3778 627 6238 662 4628 736 9578 759 4258 831 474
 
Åker og hage3 310 8813 331 7823 302 4513 325 9753 350 4903 434 2593 476 1603 535 9853 566 3593 609 2453 668 8373 731 3233 804 4753 845 4683 854 2973 914 499
Korn og oljevekstar til mogning2 882 3102 892 1122 861 9532 878 4652 895 1962 996 9943 039 5263 070 7023 104 1193 138 3193 181 0563 246 9453 319 0473 351 1953 342 1233 378 096
Kveite755 877667 687857 572791 699548 392669 825738 901720 820815 997931 697912 150857 477808 168853 414757 563637 917
Rug....0..00000:::::::
Rugkveite83 08645 717104 13060 94730 14414 76152 80567 59571 22181 69476 30260 58369 40072 36844 58024 066
Bygg1 344 3431 375 5591 232 9161 265 0551 593 8711 565 3461 479 7461 461 8001 363 3851 299 0671 406 7491 524 2601 632 9871 490 2491 616 1541 806 020
Havre673 316761 692632 550719 765688 166692 189716 049761 143810 310777 747723 853739 486741 557866 627848 462800 163
Blandkorn og erter til mogning....0..00000-::----
Oljevekstar til mogning23 69941 45734 78540 99934 62354 87352 02559 34443 20648 11462 00265 13966 93568 53775 364109 930
Potet116 546119 839118 355123 452126 340126 681128 963132 399137 485143 212144 658140 460137 344141 857145 758152 264
Rotvekster til fôr, grønfôr og silovekstar....0..00000:::::::
Grønfôr- og silovekstar96 07290 72999 648112 783122 053105 190102 117119 319119 761130 566137 325149 117155 402176 259196 288206 181
Grønsaker på friland82 86682 90776 76875 64570 78271 24868 68371 22072 27176 28876 83969 77468 63564 64064 45162 186
Jordbær15 36415 45616 35216 78515 65415 12714 38513 90714 66015 23316 90417 89417 52417 54318 21118 949
Andre vekstar på åker og i hage112 429121 464117 971109 765101 499107 160112 178117 660108 28396 247103 47097 34394 88681 45171 39181 089
Brakk5 2949 27511 4049 08018 96611 85910 19610 7789 7809 3808 5859 79011 63712 52316 07515 734
Eng til slått og beite6 530 0776 504 9566 557 9046 541 7046 520 9386 494 3756 513 1396 523 8726 576 5156 635 6386 651 3616 613 2846 549 7616 551 8206 549 5596 551 718
Fulldyrka eng4 727 9254 749 9284 799 1764 785 3704 757 0494 729 0294 747 5894 765 4794 828 4514 884 2654 905 5404 896 3004 857 9874 891 4894 905 1284 916 975
Anna eng og beite1 802 1521 755 0281 758 7281 756 3341 763 8891 765 3461 765 5501 758 3931 748 0641 751 3731 745 8211 716 9841 691 7741 660 3311 644 4311 634 743
Overflatedyrka eng192 421195 171197 670198 514199 525201 281200 655207 036224 545243 272253 754261 102267 700269 506273 820280 666
Innmarksbeite1 609 7311 559 8571 561 0581 557 8201 564 3641 564 0651 564 8951 551 3571 523 5191 508 1011 492 0671 455 8821 424 0741 390 8251 370 6111 354 077

Om statistikken

Statistikken gir oversikt over talet på jordbruksbedrifter, storleiken på bedriftene, driftsform og produksjonsgrunnlaget i form av jordbruksareal og husdyr som blir disponert.

Omgrep

Definisjon av dei viktigaste omgrepa og variablane

Jordbruksbedrift

Verksemd med jordbruksdrift, medrekna hagebruk og husdyrhald. Bedrifta omfattar alt som blir drive som ei eining under ei leiing og med felles bruk av produksjonsmidlar. Jordbruksbedrifta er uavhengig av kommunegrenser. Ei jordbruksbedrift skal ha driftssenter på ein landbrukseigedom.

Brukar

Den som er ansvarleg for drifta av ei jordbruksbedrift. I Verksemd- og føretaksregisteret er personlege brukarar registrerte som innehavarar av einskildpersonføretak. Andre brukarar av jordbruksbedrifter er til dømes ansvarleg selskap, aksjeselskap, stiftelse, stat, kommune osv.

Brukar blir ofte inndelt i personleg brukar og upersonleg brukar. Personleg brukar omfattar innehavarar av einskildpersonføretak, og desse blir òg fordelte etter kjønn. Om lag 95 prosent av jordbruksbedriftene har personleg brukar. Upersonleg brukar omfattar alle andre organisasjonsformer. 

Jordbruksareal

Jordbruksareal er summen av fulldyrka jord, overflatedyrka jord og innmarksbeite.

Fulldyrka jord

Jordbruksareal som er rydda til vanleg pløyedjupn og som kan nyttast til åkervekstar eller til eng som kan fornyast ved pløying.

Overflatedyrka jord

Jordbruksareal som for det meste er rydda og jamna i overflata, slik at maskinell hausting er mogleg.

Innmarksbeite

Jordbruksareal som kan nyttast til beite, men som ikkje kan haustast maskinelt. Minst 50 prosent av arealet skal vere dekt av grasartar eller urter som toler beiting.

Jordbruksareal i drift

Jordbruksareal som blir hausta minst ein gong i løpet av eit år, medrekna tilsådd eller planta areal av fleirårige vekstar som enno ikkje gir avling. Areal av open åker der det ikkje blir tatt avling i løpet av året, men som er tenkt hausta neste år (eittårig brakk) reknast òg med.

 Driftsform og standard omsetning

Klassifisering av jordbruksbedriftene etter driftsform er ei inndeling som er felles for alle EU- og EØS-landa. Driftsforma til ei jordbruksbedrift blir fastsett ut frå delen som dei ulike plante- og husdyrproduksjonane utgjer av den totale produksjonen til bedrifta. Driftsforminndelinga til og med 2009 brukte standard dekningsbidrag (SDB) som felles mål for storleiken til dei ulike plante- og husdyr­produksjonane. Frå og med 2010 er SDB erstatta med standard omsetning (SO) som felles måleeining. Samstundes blei det gjort nokre mindre metodeendringar. Driftsforminndelinga frå og med 2010 er difor ikkje fullt ut samanliknbar med tidlegare inndelingar.

Standard omsetning (SO) for ein plante- eller husdyrproduksjon er verdien av produksjonen basert på produsentpris. SO er eksklusive direkte tilskott, meirverdiavgift og skattar/avgifter. SO-faktorane blir berekna på regionalt nivå per dekar og per dyr for aktuelle plante- og husdyrproduksjonar. Vidare blir SO-faktorane berekna som ein gjennomsnittleg verdi per år for ein referanseperiode på 5 år.

Total standard omsetning for ei jordbruksbedrift er summen av SO-faktorane per dekar/husdyr multiplisert med talet på dekar/hus­dyr for alle plante- og husdyrproduksjonar på bedrifta. 

Standard klassifikasjonar

I tabellane blir følgjande inndelingar nytta: Fylke og kommune der jordbruksbedrifta har driftssenteret, jordbruksareal i drift på jordbruksbedrifta, brukartype og driftsform

Administrative opplysingar

Namn og emne

Namn: Strukturen i jordbruket
Emne: Jord, skog, jakt og fiskeri

Ansvarleg seksjon

Seksjon for primærnæringsstatistikk

Regionalt nivå

Fylke, kommune

Kor ofte og aktualitet

Årlege førebelse og endelege tal.

Internasjonal rapportering

Mellom anna areal- og husdyrdata blir rapporterte til både Eurostat og FAO.

Lagring og bruk av grunnmaterialet

Fil med avidentifiserte individdata blir lagra i SSB.

Bakgrunn

Føremål og historie

Føremålet er å skaffe fram opplysningar om talet på jordbruksbedrifter, storleiken på bedriftene og driftsform samt produksjonsgrunnlaget i form av jordbruksareal og husdyr som bedriftene disponerer.

Frå 1907 er det halde fullstendige jordbruks- eller landbruksteljingar om lag kvart tiande år, med teljinga i 2010 som den siste. Etter 1999 har Statistisk sentralbyrå etablert ein årleg totalpopulasjon av jordbruksbedrifter. Grunnlaget for populasjonen er aktive jordbruksbedrifter i Landbruksregisteret, og gjennom koplingar mot andre administrative register (søknadar om produksjonstilskott i jordbruket, Leveranseregisteret for korn og oljevekstar, Leveranseregisteret for slakt o.a.) blir det henta inn opplysningar om bruken av jordbruksarealet, husdyrhaldet og produksjonen i jordbruksbedriftene. Til saman dannar desse opplysningane grunnlag for utarbeiding av den årlege statistikken om strukturen i jordbruket.

Brukarar og bruksområde

Statistikken blir særleg nytta av landbruksforvaltninga og næringsorganisasjonane i jordbruket, mellom anna i regi av Budsjettnemnda for jordbruket.

Likebehandling av brukere

Ingen eksterne brukarar har tilgang til statistikk før statistikken er publisert til same tid for alle kl. 08.00 på ssb.no etter varsling seinast tre månader før i Statistikkalenderen Les meir om prinsippa for lik behandling av brukarane

 

Samanheng med annan statistikk

Landbruksdirektoratet publiserer statistikk basert berre på søknadar om produksjonstilskott i jordbruket. Statistisk sentralbyrå sin statistikk inneheld i tillegg eit mindre tal jordbruksbedrifter som ikkje søker tilskott. Dei seinare åra har dette tillegget utgjort 1 - 2 prosent av totalt tal jordbruksbedrifter, medan det tilhøyrande jordbruksarealet har utgjort i underkant av éin prosent.

Lovheimel

Statistikkloven §§ 2-1, 3-2.

EØS-referanse

Parlaments- og rådsforordning (EF) 1166/2008

Produksjon

Omfang

Statistikken omfattar alle aktive jordbruksbedrifter. Som aktive jordbruksbedrifter inngår alle søkarar av produksjonstilskott samt eit mindre tal bedrifter som ikkje søker tilskott, men som fyller visse vilkår med omsyn til plante- og/eller husdyrproduksjon.

Datakjelder og utval

Søkarar av produksjonstilskott utgjer mesteparten av einingane som høyrer med i den årlege totalpopulasjonen av jordbruksbedrifter.  Bedrifter som ikkje søker produksjonstilskott blir identifisert ved å kombinere ei rekkje andre datakjelder, både kjelder internt i Statistisk sentralbyrå og register som Byrået mottar frå andre:

  • Verksemd- og føretaksregisteret (Statistisk sentralbyrå)
  • Landbruksteljing 2010 (Statistisk sentralbyrå)
  • Årlege landbruksundersøkingar (Statistisk sentralbyrå)
  • Leveranseregisteret for korn- og oljevekstar (Landbruksdirektoratet)
  • Leveranseregisteret for slakt (Landbruksdirektoratet)
  • Husdyrregisteret - storfe (Mattilsynet)
  • Tilleggsskjema til næringsoppgåve (Skatteetaten)

Datainnsamling, editering og beregninger

Statistikken byggjer på koplingar av datafiler som kvar for seg har blitt kontrollert ved etablering.

1 - 2 prosent av jordbruksbedriftene søker ikkje om produksjonstilskott. For ein del av desse einingane er jordbruksareal og tal husdyr berekna utifrå tilgjengelege opplysningar om mellom anna leveransar av korn og slakt.

Sesongjustering

Ikke relevant

Konfidensialitet

Tal blir ikkje offentleggjort dersom det kan føre til at den einskilde jordbruksbedrift blir identifisert.

Samanlikningar over tid og stad

Statistikken kan stort sett samanliknast med tal frå dei tidlegare fullstendige teljingane. I teljingane før 1999 var teljedatoen for det meste 20. juni. For åra 1999 - 2016 var teljedatoen 31. juli med unntak for sau. Frå 2017 er teljedatoen 1. oktober.

Teljingane til og med 1979 omfatta all dyrking av nyttevekstar og alt husdyrhald utan omsyn til omfanget. I publikasjonane frå dei tidlegare teljingane er likevel mange av tabellane avgrensa til å gjelde einingar med minst 5 dekar jordbruksareal i drift. Nesten all jordbruksdrift drive som næring fann stad på desse einingane, medan einingar under 5 dekar i det alt vesentlege representerte hobbyprega produksjon for eige hushald.

Frå 1989 til 1999 auka talet på samdrifter med mjølkeproduksjon på ku eller geit mykje. Ved søknad om produksjonstilskott blei desse einingane registrerte utan jordbruksareal i drift. Areal nytta til fôrproduksjon for samdriftene blei i staden registrert på jordbruksbedriftene til dei som var med i samdrifta. Dersom tala frå og med 1999 berre skulle omfatte einingar med minst 5 dekar jordbruksareal i drift, ville ein monaleg produksjon i mjølkesamdrifter og veksthusgartneri blitt utelate. Tabellane frå og med 1999 omfattar difor einingar med mindre enn 5 dekar jordbruksareal i drift så sant produksjonen har eit visst omfang.

I teljingar før 1999 har jordbruksbedrifta vore avgrensa til det som blei drive som ei eining innanfor same kommune. Frå og med 1999 er jordbruksbedrifta uavhengig av kommunegrenser. I statistikken blir da alt eigd eller leigd jordbruksareal bedrifta disponerer rekna med i den kommunen der driftssenteret ligg. Aukande jordleige gjer at dette kan gi monaleg utslag i jordbruksarealet for nokre kommunar.

I 2009 blei det innført produksjonstilskott for jordbruksbedrifter med minst 25 bikubar i produksjon. Dette førte til ein tilgang på om lag 300 bedrifter med berre slik produksjon.

Jordbruksareal og vekstar
I tidlegare teljingar til og med 1989 blei plen og prydhage på jordbruksbedriftene rekna med i jordbruksarealet. Til dømes utgjorde plen og prydhage om lag 46 000 dekar i Landbruksteljing 1989. I Jordbruksteljing 1999 og seinare er jordbruksarealet eksklusive plen og prydhage.

På 1990-talet blei det mogeleg å få tilskott for ugjødsla, inngjerda beiteareal, såkalla innmarksbeite. Tidlegare var det krav om gjødsling, og arealet blei då kalla gjødsla beite. I tidlegare teljingar har gjødsla beite vore ein del av natureng og overflatedyrka eng. Innføring av innmarksbeite har ført til at noko nytt areal har blitt definert som jordbruksareal. Endringa har òg ført til at mykje av arealet som tidlegare blei registrert som natureng og overflatedyrka eng no blir rekna som innmarksbeite. Frå 1989 til 1999 auka det registrerte arealet med overflatedyrka eng og innmarksbeite med til saman 418 000 dekar. Ei vesentleg årsak til den etter måten store auken er blant anna auka arealtilskott og krav om spreieareal for husdyrgjødsel. Det har gjort det lønsamt for brukarane å nytte mykje areal og å ta med alt areal i tilskottssøknaden.

Vidare skal ein merke seg at areala frå og med 1999 i hovudsak er gitt i dekar utan desimal. I tidlegare teljingar blei areala gitt i dekar med éin desimal. Vekstar med areal under eitt dekar er derfor i liten grad talt i 1999 og seinare. Størst utslag gir dette for potet, grønsaker på friland, frukt og bær, og særleg for tal jordbruksbedrifter med vedkomande vekst. Areal i veksthus er til og med 2016 gitt i m2. Frå 2017 blir veksthusarealet gitt i dekar utan desimal.

Jordbruksarealet i drift nådde ein topp i 2001, med 10,47 millionar dekar. Frå 2005 til 2013 blei det registrerte jordbruksarealet (inkl. areal ute av drift) redusert med 4,7 prosent. Tal frå Landbruksdirektoratet syner at innføring av nytt digitalt kartverk i same perioden ga ein reduksjon på om lag 3,3 prosent i jordbruksarealet. Reduksjonen kan skuldast meir nøyaktige målingar eller at tidlegare nedgang ikkje har blitt fanga opp før det nye kartgrunnlaget blei tatt i bruk. Arealnedgangen utanom nytt kartverk har vore om lag 1,4 prosent i same perioden.   

Husdyr
For åra 1999 - 2016 gjeld husdyrtala per 31. juli, unntatt for sau der teljedatoen var 1. juni eller ved beiteslepp. Teljedatoen i dei tidlegare teljingane har for det meste vore 20. juni. Ei forskyving av teljedatoen med 1 - 2 månader har neppe stor innverknad på dyretalet. Truleg har tilpassing av dyretalet til teljedatoen for produksjonstilskott meir å seie. Frå og med 2017 er teljedatoen 1. oktober for dei fleste dyreslaga.

Nøyaktigheit og pålitelegheit

Feilkjelder og uvisse

Viktigaste feilkjelda er knytt til utfyllinga av søknadar om produksjonstilskott i jordbruket. Mange av feila blir oppdaga og retta opp av den lokale landbruksforvaltninga, men feil som ikkje påverkar utbetalinga av tilskott kan bli ignorert. Tidlegare kunne det òg oppstå feil da tilskottssøknadane blei registrerte elektronisk, sjølv om det blei gjennomført kontrollar i samband med registreringa.

For jordbruksbedrifter som ikkje søker produksjonstilskott, byggjer statistikken på mange ulike register og datakjelder og desse har ulike tidspunkt for oppdatering. Registera kan òg innehalde feil og manglar. Det kan påverke berekningane av til dømes kornareal og talet på dyr utifrå leveransar av korn og slakt.

Det kan vere vanskeleg å avgjere om jordbruksbedrifter som ikkje søker produksjonstilskott er i drift på teljedatoen (31. juli t.o.m. 2016, 1. oktober f.o.m. 2017), eller om drifta er avvikla. Ein kan heller ikkje sjå bort ifrå at nokre få jordbruksbedrifter ikkje blir fanga opp. 

Revisjon

Ikke relevant

Fant du det du lette etter?

Du har slått av Javascript. Du kan sende oss en tilbakemelding på informasjon@ssb.no.

Send e-post til SSB